مروري سيستماتيك بر فارماكولوژي زعفران و مواد موثره آن قسمت اول

چكيده

فارماكولوژي پايه و باليني زعفران و مواد موثره آن، مقالات انگليسي در بانكهاي اطلاعاتي EMBASE ،SCOPUS ،MEDLINE ،

DIRECT SCIENCE و ABSTRACTS CHEMICAL و منابع انگليسي و فارسي در بانك اطلاعاتي SID ،كتابهاي مقالات ارايه شده

در كنگرههاي فيزيولوژي و فارماكولوژي ايران و كنگرههاي مربوط به زعفران در ايران با كلمات كليدي sativus Crocus و tumor-

Anti، ،Antidepressant ،Opioid dependence ،Anticonvulsant ،Analgesic ،Neuroprotective ،Memory ،Anti-genotoxic

،Anti-oxidant از آنها فارسي معادل و Toxicity و Antimicrobial ،Ocular ،Immune system ،Gastric ulcer ،Respiratory

،Lipids ،Cardiovascular سال 1975 تا نوامبر 2008 بازيابي شد. پژوهشها نشان ميدهند كه زعفران و مواد موثره آن، اثرات

ضدتومور، آنتياكسيدان، آنتي ژنوتوكسيك، تقويتكننده حافظه و يادگيري، محافظ نورونها، ضددرد و ضدالتهاب، ضدتشنج، كاهنده

علايم محروميت از اوپيوئيد، ضدافسردگي، پايينآورنده فشار خون، كاهنده چربي خون و مقاومت به انسولين، افزايشدهنده

اكسيژناسيون بافتها، گشادكننده برونش، ضدسرفه، پيشگيريكننده از زخم معده، محرك دستگاه ايمني، محافظ شبكيه چشم و

ضدباكتري دارند. با توجه به نواقص موجود در پژوهشهاي انجام شده، پيشنهاد ميشود كه كارآزماييهاي باليني و پژوهشهاي

بيشتر درباره فارماكوكينتيك و سمشناسي زعفران انجام شود.

 

مقدمه

به 2 گياهي كوچك و چند ساله از خانواده زنبق 1 زعفران ارتفاع 30 – 10 سانتيمتر و پيازدار كه پياز آن تقريباً كروي و پوشيده از

غشاهاي نازك قهوهاي است. از وسط پياز و يا قاعده ساقه، تعدادي برگ باريك و دراز خارج ميشوند. از وسط برگها، ساقه گلدار

خارج شده كه به يك تا سه گل منتهي ميشود. گلها بسيار زيبا و داراي 6 گلبرگ بنفش رنگ هستند كه ممكن است در بعضي

از واريتهها به رنگ گلي يا ارغواني باشند. گلها داراي 3 پرچم و يك مادگي منتهي به كلاله سه شاخه به رنگ قرمز متمايل به

نارنجي است. قسمت مورد استفاده اين گياه، انتهاي خامه و كلاله سه شاخه است كه به نام زعفران مشهور و داراي بوي

معطر با طعم كمي تلخ است. انتشار جغرافيايي زعفران در ايران شامل استان خراسان (قائنات، بيرجند و گناباد)، يزد، كرمان،

گيلان و مازندران است [1 .[زعفران علاوه بر ايران در كشورهاي حاشيه درياي مديترانه از اسپانيا، فرانسه و يونان تا چين و هند

كاشته ميشود. كل توليد ساليانه زعفران در جهان حدود 205 تن است كه بيش از 80 درصد آن در ايران برداشت ميشود [2 .[

زعفران علاوه بر اينكه يك چاشني غذايي پرمصرف است، اثرات فارماكولوژيك متعددي نيز دارد و يك داروي قوي محسوب

ميشود. زيرا به مقادير كم (روزانه mg 100 زعفران يا mg 30 پودر عصاره هيدروالكلي زعفران) از راه خوراكي

در انسان ميتواند اثرات فارماكولوژيك قابل توجهي ايجاد فارماكولوژيك خواص بررسي بنابراين]. 3،4،5،6،7،8] نمايد

زعفران و مواد موثره آن با توجه به كاربردهاي باليني و بهداشتي كه در انسان ميتواند داشته باشد، حائز اهميت است. براي

ارزيابي فارماكولوژي پايه و باليني زعفران و مواد موثره آن، جستجويي در منابع براي يافتن مقالات مربوط انجام شد.

اثر ضدتومور زعفران در مدلهاي سلولي مختلف و بر روي طيف وسيعي از تومورها از جمله لوكمي، كارسينوم تخمدان و پستان،

آدنوكارسينوم روده بزرگ، رابدوميوساركوما، پاپيلوما و كارسينوم سلول سنگفرشي اثر ضدسرطان داشته است [19،18 .

[زعفران در حاليكه با دوزهاي موثر در محدوده پايين سلولي 2 ميكرومولار بر سلولهاي بدخيم از جمله مجموعههاي سرطاني

انسان اثر سيتوتوكسيك انتخابي داشته، معمولاً قابليت زيست سلولهاي سالم را تحت تاثير قرار نداده است. زعفران

به طور وابسته به دوز تشكيل كولوني سلولهاي توموري را مهار نموده، ولي تاثيري بر تكثير و تمايز سلولهاي سالم نداشته

است [18 .[تجويز عصاره زعفران از راه خوراكي و موضعي در موجود زنده، ميزان پيدايش سرطان مصنوعي را كاهش داده،

سرعت رشد تومور را مهار كرده و عمر حيوانات آزمايشگاهي را طولانيتر نموده است [20 .[آفينيتي عصاره زعفران، كروسينها و

كروستين جدا شده از آن براي گيرنده سيگما – 1) µM 30 IC50 (ممكن است بعضي از اثرات ضدتوموري زعفران را توجيه نمايد

[12،11 .[مكانيسمهاي پيشنهادي ديگر براي اثرات ضدتوموري زعفران و اجزاي آن شامل مهار اسيد نوكلئيك و واكنشهاي

زنجيرهاي راديكالهاي آزاد، اثر كاروتنوئيدها بر توپوايزومراز II] 21 [و القاي آپوپتوز (مرگ برنامهريزي شده سلولها) است.

اثر آنتياكسيدان

زعفران، كروسين، كروستين و سافرانال اثرات از بين برنده راديكالهاي آزاد و آنتياكسيدان داشتهاند [25،24،23 .[با توجه به اينكه

فعاليت از بين برندگي راديكال شديداً با اثر ضدپيري ارتباط دارد، پيشنهاد شده كه از عصاره زعفران به عنوان يك مكمل در غذاها

و نوشيدنيها و همچنين فرآوردههاي دارويي و آرايشي استفاده شود [23 .[كروسين و كروستين به علت داشتن

اثرآنتياكسيداني براي نگهداري اسپرم در درجه حرارتهاي بسيار پايين به كار ميروند [26 .[خوردن روزانه 100 ميليگرم زعفران به

صورت مخلوط در شير براي مدت 6 هفته منجر به بهبود وضعيت آنتياكسيدان خون بيماران مبتلا به بيماري كرونر قلبي شده

است. در پژوهش مذكور، 10 نفر داوطلب سالم و 10 بيمار زعفران مصرف كردند، در حاليكه 10 بيمار با خوردن شير نقش كنترل

را داشتند. ميزان حساسيت ليپوپروتئينهاي خون به اكسيداسيون در بيماران، 8/35 درصد و همچنين داوطلبان سالم، 3/42

درصد كاهش يافت ولي در گروه كنترل به طور معنيدار تغيير نكرد.

How Fake News is Infiltrating Fashion

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

Navigation
Close

My Cart

Close

Wishlist

Recently Viewed

Close

Great to see you here!

A password will be sent to your email address.

Your personal data will be used to support your experience throughout this website, to manage access to your account, and for other purposes described in our سیاست حفظ حریم خصوصی.

Already got an account?

Close

Close

محصولات